Τσέρι - Πέρα Ορεινής - Κλήρου - Παλαιχώρι
Κατάλογος Πληροφορητών
| Αριθμός | Ονοματεπώνυμο | Καταγωγή | Ημερ. Γέννησης | Οπτικογράφηση | Ηχογράφηση | Φωτογραφίες |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Αντρέας Χριστοφόρου - Ττόφας | Τσέρι | 1943 | A011V002 A011V008 | A011R-S001 | A011F001, A011F002, A011F003 |
| 2 | Χριστόδουλος Κωνσταντίνου [Ττοουλής του Κώστα] | Τσέρι | 1937 | A011V001 A011V002 A011V008 | A011R-S002 | A011F004, A011F005, A011F006, A011F0011 |
| 3 | Νίκος Θ. Ττούμπας | Τσέρι1946 | A011V001 A011V002 A011V008 | A011R-S002 | A011F007, A011F008, A011F009, A011F004, A011F0011 | |
| 4 | Παναγιώτης Θεοδώρου | Τσέρι1936 | A011V001 A011V008 | A011R-S002 | A011F010, A011F011, A011F012 | |
| 5 | Ερωτόκριτος Βασιλείου - Ρωτής | Εργάτες – Πέρα Ορεινής1931 | A011V003 | A011R-S003 | A011F013 | |
| 6 | Κυριάκος Παπάστυλιανου - Ιταλού | Πέρα Ορεινής1955 | A011V004 | A011R-S004 | A011F014 | |
| 7 | Κυριάκος Κόκκινος | Παλαιχώρι1934 | A011V005 | -- | A011F015 | |
| 8 | Ανδρέας Παπακυριακού | Παλαιχώρι1967 | A011V006 | -- | A011F016 | |
| 9 | Αναστασία Ξυρίχη | Παλαιχώρι1952 | A011V007 | -- | A011F017 |
Κατάλογος Οπτικογραφήσεων / Ηχογραφήσεων
| Αριθμός Ταινίας /Ήχου | 'Ονομα | Σύντομη Περιγραφή | Τόπος Καταγραφής | Ημερομηνία Καταγραφής | Διάρκεια |
|---|---|---|---|---|---|
| A011R-S001 | Συνέντευξη Αντρέα Χριστοφόρου – Ττόφα | Ο Αντρέας Χριστοφόρου - Ττόφας αρχίζει την κουβέντα του κάνοντας σχόλια και παρατηρήσεις για τον ατομικό –πρακτικό- χορό και τον χορό των συγκροτημάτων. Κάνει αναφορές σε συνήθειες του γάμου στο Τσέρι και κατονομάζει παλιούς καλούς χορευτές του χωριού, τον Κράκκο, τον Σωτήρη του Ττόφα, τον Μόλλο, τον Σιόρο, δίνοντας μάλιστα κάποια από τα χαρακτηριστικά τους. Μιλά επίσης για το πανηγύρι του Αγίου Αντρονίκου στο χωριό και για άλλα πανηγύρια όπως της Χρυσοσπηλιώτισσας στη Δευτερά, της Ιαματικής στον Αρακαπά και του Άη Λουκά στα Κούκλια της Πάφου. Μιλά ιδιαιτέρως για την εποχή του ΄60, όταν ο Γρ. Ασσιώτης δημιούργησε χορευτικό συγκρότημα στο Τσέρι και πόσο αυτό αγκαλιάστηκε από τη νεολαία. Αναφέρει πως και ο ίδιος μαζί με άλλους συγχωριανούς δίδαξε χορό έτσι όπως έμαθε από τον Ασσιώτη, οργανώνοντας συγκροτήματα στις γύρω κοινότητες, στα πλαίσια απόφασης της ΕΔΟΝ για διάδοση και καλλιέργεια της κυπριακής κουλτούρας. Αναφέρεται σε συμμετοχές σε χορευτικές παραστάσεις και φεστιβάλ, ακόμα και στην ταινία «Αγάπες τζιαι καμοί» του Γ. Φιλή. Εκφράζει το μεγάλο θαυμασμό του για τον Ασσιώτη και το έργο του και κάνει καυστικά σχόλια και αναφορές στο θέμα της αντιπαράθεσης του με το Υπουργείο Παιδείας και «την περιβόητην δίκην». Θεωρεί πως το ΄74, μετά την προσφυγιά, η δράση του χορευτικού της «Αναγέννησης» στο Τσέρι βοήθησε στην «ένωσην των προσφύγων τζιαι των Τσερκωτών». |
Τσέρι (Ρούσειο σχολείο) | 27/12/2012 | 1:29:33 |
| Α011V001 Α011R-S002 | Ομαδική συνέντευξη Χριστόδουλου Κωνσταντίνου, Νίκου Θ. Ττούμπα, Παναγιώτη Θεοδώρου | Ο Χριστόδουλος Κωνσταντίνου μας λέει «άμα επηαίνναμεν στους γάμους που είμασταν μικροί, ήταν να κάτσουμεν να δούμεν τους χορευτές τζιαι τα τσιαττιστά που τραουδούσαν». Χόρευαν ο Χαρής του Ττούμπα, ο Κωσταντής του Κουτσού και ο Δημήτρης του Καλλίτση. «Ήταν που τους καλούς χορευτές τζιαι θωρούσαμέν τους τζιαι μαθθαίνναμεν». Στη συνέχεια μιλά για τον ερχομό του Γρ. Ασσιώτη και τη δημιουργία χορευτικού συγκροτήματος. Κάνει αναφορά σε πολλές εκδηλώσεις που το συγκρότημα παρουσιάστηκε και σχολιάζει πως η δημιουργία συγκροτημάτων, την τότε εποχή, δεν αλλοίωσε τον κυπριακό χορό αλλά έδωσε τόνωση και ώθηση και υπήρξε ωφέλεια από την όλη δραστηριότητά τους. Τονίζει ότι οι αλλαγές είναι δεκτές αλλά να μην ξεφεύγουν από τη βάση του κυπριακού χορού. Μας λέει ονόματα μουσικών που έρχονταν στο Τσέρι για να παίξουν σε γάμους ή ήταν συνεργάτες στο συγκρότημα. Αναφέρεται στο πανηγύρι τ΄ Αγι-Αντρονίκου στο χωριό όπου είχαν χορούς στα καφενεία. Σημειώνει πως οι χωριανοί έβρισκαν περιστάσεις για διασκέδαση με τραγούδι και χορό ακόμα και στα πλαίσια αγροτικών δουλειών. Θυμάται καβγάδες και παρεξηγήσεις που συνέβησαν κάποιες φορές και εξιστορεί τη διαμάχη ανάμεσα στα Πέρα Ορεινής και στο Τσέρι που άρχισε από ένα πείραγμα για το «διτζ’ίμι» και κατέληξε με τη δολοφονία κάποιου αμέτοχου γέροντα. Ο Νίκος Ττούμπας μας λέει πως θυμάται κάποιους καλούς χορευτές, τον Κυριάκο Κράκκο, τον Δημήτρη Καλλίτση και τον Κωστή του Χατζιή, που χόρευαν πρακτικά. Αυτός έμαθε έμαθε να χορεύει συμμετέχοντας στο χορευτικό συγκρότημα του χωριού και αναφέρει τον Γρ. Ασσιώτη ως δημιουργό. Όλα τα συγκροτήματα της εποχής χόρευαν ομαδικά και χορογραφημένα, ενώ δημιουργήθηκαν και μεικτοί χοροί ανδρών-γυναικών. Υποστηρίζει πως δεν είναι κακό να δημιουργούνται νέοι χοροί ή χορογραφίες γιατί τίποτε δεν είναι στατικό, φτάνει να βασίζονται στον παραδοσιακό χορό. Ο Παναγιώτης Θεοδώρου έμαθε από μικρός να χορεύει και όπως μας λέει χαρακτηριστικά αν δεν του τραγουδούσε ο πατέρας του δεν πήγαινε να κοιμηθεί. Όλοι μαζί, αναφέρονται σε περιστάσεις για διασκέδαση με τραγούδι και χορό ακόμα και στις αγροτικές εργασίες. Θυμούνται «τα ξηνοστέματα», το καθάρισμα των «κοπριών» των ζώων όπου έκαναν τη δουλειά τους με τραγούδια και πειράγματα. |
Τσέρι (Ρούσειο σχολείο) | 27/12/2012 | 1:52:57 |
| A011V002 | Χορός από τους πληροφορητές στο Τσέρι | Οι πληροφορητές από το Τσέρι χορεύουν 2ο & 3ο καρτζιλαμά – συρτό – ζεϊμπέκικο & τατσιά.Τσέρι (Ρούσειο σχολείο) | 27/12/2012 | 01:01:10 | |
| Α011V008 | Γλέντι και χορός στους Καπέδες (οικία Κ.Γρουτίδη) | Οι πληροφορητές-χορευτές από το Τσέρι & πολλοί χοροδιδάσκαλοι συμμετέχουν σε διασκέδαση με φαγοπότι και χορό.Καπέδες (οικία Κ. Γρουτίδη) |
14/6/2013 | 01:12:02 | |
| Α011V003 Α011R-S003 | Συνέντευξη Ερωτόκριτου Βασιλείου - Ρωτή | Ο Ερωτόκριτος Βασιλείου γεννήθηκε στους Εργάτες και παντρεύτηκε στο γειτονικό χωριό Πέρα Ορεινής όπου και κατοίκησε. Όπως μας λέει, ο πατέρας του ήταν ψάλτης-καλλίφωνος και χορευτής καλός. Με τις οδηγίες του έμαθε και ο ίδιος να χορεύει: έδενε μια πετσέτα στο κρεββάτι «…υποτίθεται ότι εκρατούσαμεν…» ενώ ο πατέρας του «έπαιζε τους χορούς με το στόμα». Αναφέρεται σε μουσικούς που είχαν στο χωριό και μας δίνει πληροφορίες για τα έθιμα του γάμου στα χωριά της περιοχής. Μιλά για το πλύσιμο των μαλλιών, για το κρεββάτι, για τα αλλάματα, τα καλέσματα, το γλέντι του γάμου, για τις πίττες κ.α. Τα φαγητά του γάμου τότε, ήταν το «κολοκάσι ή παντζιάρια με τον σιοίρο», φασόλες «γιαχνίν» με κρέας και ακόμα μακαρόνια «με την όρνιθαν». Για «ξημέρωμαν» έπαιρναν προπολεμικά, πριν το 1940, ένα καλάθι που είχε σιτάρι, κριθάρι, αλεύρι, μακαρόνια κλπ.Πέρα Ορεινής | 4/2/2013 | 01:12:53 | |
| Α011R-S004 | Συνέντευξη Κυριάκου Παπάστυλιανου - Ιταλού | Ο Κυριάκος Παπάστυλιανου - Ιταλού θυμάται τα παιδικά του χρόνια και πόσο δύσκολο ήταν για τον ιερέα πατέρα του να αναθρέψει δώδεκα παιδιά.Πέρα Ορεινής | 14/2/2013 | 00:30:20 | |
| A011V004 | Χορός Κυριάκου Παπάστυλιανου - Ιταλού | Ο Κυριάκος Παπάστυλιανου - Ιταλού χορεύει 1ο καρτζιλαμάΠέρα Ορεινής | 14/2/2013 | 00:01:39 | |
| A011V005 | Συνέντευξη Κυριάκου Κόκκινου | Ο Κυριάκος Κόκκινος μας λέει για τους παλιούς γάμους στο χωριό και τα πανηγύρια του Αποστόλου Λουκά και του Σωτήρος που πάντα υπήρχε βιολί και λαούτο και ο κόσμος χόρευε σε καφενεία που στήνονταν πρόχειρα. Θυμάται τον Κυριάκο Σπιταλιώτη και τον Δκιοσμή, τον βιολάρη και λαουτάρη του χωριού που έπαιζαν και τραγουδούσαν. Γύρω στα 1950 η κατάσταση, όπως αναφέρει, άλλαξε γιατί άλλαξαν και οι ασχολίες των κατοίκων και το εμπόριο στα πανηγύρια σταμάτησε.Παλαιχώρι | 27/1/2013 | 0:52:29 | |
| A011V006 | Συνέντευξη Ανδρέα Παπακυριακού | Ο Ανδρέας Παπακυριακού ξεκίνησε να χορεύει σε ηλικία 22 χρόνων, όταν άρχισαν να παραδίδονται μαθήματα στο σύλλογο ΑΠΟΠ. Δεν θυμάται να χόρευαν προηγουμένως κυπριακούς χορούς στο Παλαιχώρι, ενώ η δημιουργία χορευτικού συγκροτήματος άλλαξε την κατάσταση. Θεωρεί σαν φυσιολογική εξέλιξη την αλλαγή που έγινε στον κυπριακό χορό, με χορογραφίες, ομαδοποίηση και μεικτούς χορούς. Λέει χαρακτηριστικά πως παλιά έτσι ήταν η κουλτούρα του κόσμου και «τα σχολεία ήταν χωριστά για άντρες και γυναίκες, αλλά στην εξέλιξη και στην πορεία της ζωής κάποια πράγματα ξεπερνιούνται».Παλαιχώρι | 27/1/2013 | 0:58:52 | |
| A011V007 | Συνέντευξη Αναστασίας Ξυρίχη | Η Αναστασία Ξυρίχη είναι συνταξιούχος δασκάλα, Παλαιχωριάτισσα και από τους δύο γονείς. Έζησε τα εφηβικά της χρόνια στο Βαρώσι όπου είχε μετακομίσει όλη η οικογένεια. Μετά επέστρεψε στο Παλαιχώρι.Παλαιχώρι | 27/1/2013 | 0:42:07 |
