Άρσος - Όμοδος

Τίτλος εργασίας: 
Καταγραφή κυπριακών παραδοσιακών χορών στα χωριά Άρσος και Όμοδος Λεμεσού
Συγγραφείς: 
Μιχάλης Λανίτης, Νικόλας Βρυώνη, Μιχάλης Βρυώνη
Περίληψη: 
Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν να καταγράψει τους χορούς και τα τραγούδια της περιοχής Κρασοχωριών Λεμεσού και ειδικότερα του συμπλέγματος των χωριών Άρσους και Ομόδους. Εξετάζεται ιδιαίτερα ο τρόπος που χορεύονταν οι κυπριακοί χοροί στη συγκεκριμένη αυτή περιοχή. Μέθοδος: Στην έρευνα συμμετείχαν έξι άτομα (άνδρες και γυναίκες) και ένας μουσικός (βιολάρης), οι οποίοι ήταν γνωστοί για τις χορευτικές τους δραστηριότητες σε κάθε γιορτή των χωριών τους. Τα άτομα ήταν ηλικίας 65 έως 85 ετών. Η συλλογή των δεδομένων έγινε με τη μέθοδο των συνεντεύξεων με ανοιχτές και ημι-ανοιχτές ερωτήσεις. Αποτελέσματα: Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι όλοι οι χορευτές κατανοούν και θεωρούν τον χορό ως την ύψιστη και μοναδική οδό έκφρασης. Σημαντικά επίσης είναι τα ευρήματα όσον αφορά τις αφορμές για γλέντια με μουσική και χορό, όπου, πέραν από τις τυπικές εορτές τού Πάσχα, των Χριστουγέννων και τους γάμους, συναντάμε γλέντια που συνδέονται με τον τρύγο, το φύτεμα και το κλάδεμα του αμπελιού, αλλά και με τα βαφτίσια κι ακόμη με τον θάνατο. Συζήτηση-συμπεράσματα: Τα ευρήματα της παρούσας καταγραφής αναφέρονται στον τρόπο που χορεύονταν οι χοροί, τη σειρά των χορών κι ακόμη ποιοι χοροί και τραγούδια είχαν μέρος σε όλη τη διαδικασία ενός γάμου ή άλλου γλεντιού. Η συμμετοχή των μουσικών και ιδιαίτερα του βιολάρη ήταν ιδιαίτερα σημαντική. Ο εντοπισμός συγκεκριμένων μουσικών σκοπών αλλά και βημάτων στον χορό που εκτελούνταν στη γεωγραφική αυτή περιοχή δεν συναντάται αλλού στην Κύπρο.
Αριθμός αρχείου: 
Α06
Χωριά: 
Άρσος, Όμοδος
Κείμενο ερευνητικής εργασίας: 
Αρχείο PDF
Αποσπάσματα οπτικογράφησης: 
A06V005
A06V002

 

Κατάλογος Πληροφορητών

Αριθμός Ονοματεπώνυμο Καταγωγή Ημερ. Γέννησης Οπτικογράφηση Ηχογράφηση Φωτογραφίες
1 Παρασκευού Μιχαήλ Άρσος 1946 Α006V001-2 (0:00:00 – 0:19:08) -- Α006F001
2 Αχιλλέας Αβρααμίδης Άρσος 1951 Α006V001-2 (0: 19:08– 0:31:31) -- A006F002
3 Φίλιππος Οδυσσέως Άρσος 1934 A06V003 -- A006F003
4 Περικλής Παναγιώτου Άρσος 1925 A06V004 -- A006F004
5 Ελένη Αχιλλέως Άρσος 1937 Α006V001-2 (0: 19:08– 0:31:31) -- A006F005
6 Αντρέας Αρέστη Άρσος 1949 A06V005 -- A006F006

Κατάλογος Οπτικογραφήσεων / Ηχογραφήσεων

Μιλά για τα έθιμα που έκαναν τις Σήκωσες, τα παιγνίδια του Πάσχα και για τα έθιμα του γάμου.
Ο Φίλιππος Οδυσσέως λέει πολλές παλιές ιστορίες του χωριού. Όπως λέει ο ίδιος, είναι μερακλής του χορού. Χορεύει καρτσιλαμάδες, συρτό, ζεϊμπέκικο καθώς και τα μαχαίρια με τη βοήθεια μουσικού οργάνου (βιολιού).
Διηγείται πότε γίνονταν τα γλέντια στο χωριό, με ποια ευκαιρία και ποιοι λάμβαναν μέρος σε αυτά, καθώς επίσης και διάφορα ευτράπελα που συνέβαιναν κατά τη διάρκεια των γλεντιών. Αναφορά κάνει επίσης και για τους καλούς βιολάρηδες και μουσικούς της εποχής του αλλά και το ποια ήταν η θέση τους στα γλέντια.
Ο Φίλιππος Οδυσσέως δείχνει αναλυτικά τα βήματα των καρτσιλαμάδων, του συρτού, του ζεϊμπέκικου καθώς και το μαχαίρι. Μιλά για τα έθιμα που έκαναν τις Σήκωσες, τα παιγνίδια του Πάσχα και για τα έθιμα του γάμου.
Ο Περικλής Παναγιώτου λέει πολλές παλιές ιστορίες του χωριού. Είναι μερακλής του χορού. Χορεύει καρτσιλαμάδες, συρτό, ζεϊμπέκικο. Τραγουδά με τη βοήθεια μουσικού οργάνου (βιολιού). Επίσης διηγείται την αυστηρότητα της σειράς, η οποία έπρεπε να ακολουθηθεί κατά τη διάρκεια των γλεντιών ως προς το ποιοι θα χόρευαν και ότι, για να βγει να χορέψει, έπρεπε να είναι παρών και ο σύντροφος του, αλλιώς δεν έβγαινε.
Διηγείται πότε γίνονταν τα γλέντια στο χωριό, με ποια ευκαιρία και ποιοι λάμβαναν μέρος σε αυτά, καθώς επίσης και διάφορα επεισόδια που συνέβαιναν κατά τη διάρκεια των γλεντιών. Αναφορά κάνει επίσης και για τους καλούς βιολάρηδες και μουσικούς της εποχής του, αλλά και το ποια ήταν η θέση τόσο αυτών όσο και των γυναικών στα γλέντια Μιλά για τα έθιμα που έκαναν τις Σήκωσες, τα παιγνίδια του Πάσχα και για τα έθιμα του γάμου.
Ο Αντρέας Αρέστη λέει πολλές παλιές ιστορίες του χωριού. Όντας μερακλής και δεξιοτέχνης στο βιολί, παίζει καρτσιλαμάδες, συρτό, καλαματιανό, ρούμπα, με τη βοήθεια μουσικού οργάνου (βιολιού)
Διηγείται επίσης το πώς ξεκίνησε να ασχολείται με το βιολί, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στον πατέρα του, ο οποίος συγκαταλεγόταν στους καλύτερους βιολάρηδες της εποχής του. Αναφέρει επίσης πότε γίνονταν τα γλέντια στο χωριό, με ποια ευκαιρία και ποιοι λάμβαναν μέρος σε αυτά. Αναφορά κάνει και για άλλους καλούς βιολάρηδες και μουσικούς της εποχής του, αλλά και το ποια ήταν η θέση τους στα γλέντια. Ο Αντρέας Αρέστη παίζει στο βιολί κομμάτια που τον εκφράζουν ιδιαίτερα, καθώς επίσης και κάποια άλλα μουσικά μοτίβα, τα οποία αποτελούν τη μουσική κληρονομιά από τον πατέρα του και δεν εντοπίζονται σε άλλα μέρη της Κύπρου
Αριθμός Ταινίας 'Ονομα Σύντομη Περιγραφή Τόπος Καταγραφής Ημερομηνία Καταγραφής Διάρκεια
Α006V001-2 (0:00:00 – 0:19:08) Συνέντευξη Μιλά για τα έθιμα που έκαναν τις Σήκωσες, τα παιγνίδια του Πάσχα και για τα έθιμα του γάμου.
Η Παρασκευού Μιχαήλ λέει πολλές παλιές ιστορίες του χωριού. Όπως λέει και η ίδια, είναι μερακλίνα του χορού. Χορεύει καρτσιλαμάδες, συρτό, καλαματιανό, ρούμπα, με τη βοήθεια μουσικού οργάνου (βιολιού).
Τραγουδά και διηγείται πότε γίνονταν τα γλέντια στο χωριό, με ποια ευκαιρία και ποιοι λάμβαναν μέρος σε αυτά. Αναφορά κάνει επίσης και για τους καλούς βιολάρηδες και μουσικούς της εποχής της αλλά και το ποια ήταν η θέση τους στα γλέντια. Δεν παραλείπει να τονίσει τη θέση της γυναίκας στα γλέντια και την αυστηρότητα των ηθών της εποχής μέσα από προσωπικά της βιώματα κατά τη διάρκεια των γλεντιών.
Η Παρασκευού Μιχαήλ δείχνει αναλυτικά τα βήματα των καρτσιλαμάδων και του συρτού και πολλά από τα παιγνίδια του Πάσχα που δεν παίζονται σήμερα. 		Άρσος 31/11/2014 00:19:39
Α006V001-2 (0: 19:08– 0:31:31) Συνέντευξη Αχιλλέα Αβρααμίδης και Ελένης Αχιλλέως Μιλά για τα έθιμα που έκαναν τις σήκωσες, τα παιγνίδια του Πάσχα και για τα έθιμα του γάμου.
Ο Αχιλλέας Αβρααμίδης λέει πολλές παλιές ιστορίες του χωριού. Όπως λέει ο ίδιος, είναι μερακλής του χορού και μας χορεύει καρτσιλαμάδες, συρτό, ζεϊμπέκικο καθώς και τα μαχαίρια με τη βοήθεια μουσικού οργάνου (βιολιού). Επίσης διηγείται την αυστηρότητα της σειράς, η οποία έπρεπε να ακολουθηθεί κατά τη διάρκεια των γλεντιών ως προς το ποιοι θα χόρευαν, καθώς επίσης και ότι για να βγει να χορέψει έπρεπε να είναι παρών και ο σύντροφος του, αλλιώς δεν έβγαινε.
Διηγείται πότε γίνονταν τα γλέντια στο χωριό, με ποια ευκαιρία και ποιοι λάμβαναν μέρος σε αυτά καθώς επίσης και διάφορα επεισόδια που συνέβαιναν κατά τη διάρκεια των γλεντιών. Αναφορά κάνει επίσης και για τους καλούς βιολάρηδες και μουσικούς της εποχής του, αλλά και το ποια ήταν η θέση τόσο αυτών όσο και των γυναικών στα γλέντια.
Η Ελένη Αχιλλέως λέει πολλές παλιές ιστορίες του χωριού. Όπως λέει, και η ίδια είναι μερακλίνα του χορού. Χορεύει καρτσιλαμάδες, συρτό, καλαματιανό, ρούμπα, με τη βοήθεια μουσικού οργάνου (βιολιού)
Τραγουδά και διηγείται πότε γίνονταν τα γλέντια στο χωριό, με ποια ευκαιρία και ποιοι λάμβαναν μέρος σε αυτά. Αναφορά κάνει επίσης και για τους καλούς βιολάρηδες και μουσικούς της εποχής της αλλά και το ποια ήταν η θέση τους στα γλέντια. Η Ελένη Αχιλλέως δείχνει αναλυτικά τα βήματα των καρτσιλαμάδων και του συρτού και πολλά από τα παιγνίδια του Πάσχα που δεν παίζονται σήμερα. 		Άρσος 31/1/2014 00:25:54
Α006V003 Συνέντευξη Φίλιππου Οδυσσέως Άρσος 17/1/2013 00:20:25
Α006V004 Συνέντευξη Περικλή Παναγιώτου Άρσος 17/1/2013 00:48:26
Α006V05 Συνέντευξη Αντρέα Αρέστη Όμοδος 24/11/2014 01:16:27